Lodowe stalaktyty – grobowce rozgwiazd

Do niedawna zaledwie garstka osób wiedziała o tym zjawisku. Na biegunach, palcami z lodowych, solankowych stalaktytów, mróz sięga z powierzchni na dno oceanu. Zamrażają wszystko, co nie zdoła przed nimi uciec. W 2011 roku ekipa BBC sfilmowała je po raz pierwszy – efekty można obejrzeć w telewizyjnej serii ‚Frozen Planet’.

Rozgwiazdy uwięzione w lodzie.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

W oceanicznych wodach wokół biegunów jest zaskakująco wiele życia. Kiedy na powierzchni temperatura powietrza wynosi – 20 stopni Celsjusz i mniej, dach z lodu chroni wodę pod spodem przed ekstremalnymi warunkami. Głębiej utrzymują się ‚komfortowe’ – 2 stopnie. Woda nie zamarza z powodu rozpuszczonej w niej soli. Oceaniczne dno pełne jest rozgwiazd, krabów, jeżowców, ślimaków i innych organizmów. Ewolucja wyposażyła je w mechanizmy chemiczne chroniące przed zmienieniem się w pływające kostki lodu. 

Spokojny świat pod skutą lodem powierzchnią oceanu.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Zamarzanie oceanicznej wody powoduje wytrącanie się soli. Jej stężenie rośnie i tworzy się tzw. solanka – skoncentrowana, słona woda. Jej temperatura zamarzania jest o wiele niższa od otaczającej ją wody, jest też od niej gęstsza i cięższa. W odpowiednich warunkach strumień wychłodzonej (poniżej – 2 stopni) solanki spływa w kierunku dna. Opadający słup otoczony jest wodą o mniejszej zawartości soli – zatem zamienia ją w lód. Powstaje wydrążona kolumna, rura, która rośnie od powierzchni do dna. Kiedy do niego dotrze, spływająca solanka pełznie dalej tworząc strumienie i kałuże lodu. Więzi on wszystkie żyjące na dnie organizmy. Ślimaki, rozgwiazdy, kraby, jeżowce – nie poruszają się wystarczająco szybko, aby uciec. Umierają zamknięte w lodzie.

Opadający strumień solanki.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Rosnący w dół lodowy stalaktyt.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Lodowy stalaktyt dotykający dna. Powstaje strumień lodu, sunący po dnie.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Rozgwiazdy uwięzione w lodzie.
Źródło: BBC ‚Frozen Planet’

Zimno atakuje też z dołu. Z powodu wysokiego ciśnienia nawet bardzo przechłodzona woda w głębi nie zmienia się w lód. Kiedy jakieś prądy wypchną ją wyżej, gdzie ciśnienie jest niższe, gwałtownie zamarza. Zwierzęta zostają uwięzione w fantastycznych kryształach lodu, wyglądających jak szklane płaty. Ponieważ lód jest lżejszy od wody, lodowe płatki odrywają się od dna, często unoszą pod sufit z powierzchniowego lodu uwięzione w nich organizmy.

 

Polecam całą serię ‘Frozen Planet’. Sceny z solankowymi kolumnami pochodzą z odcinka piątego. Pod spodem znajduje się też link do artykułu opisującego jak ekipa BBC zrobiła te niesamowite zdjęcia.

Frozen Planet’s brinicle sequence explained

 

Podobał Ci się post? Kreatury są na Facebooku. Jeśli chcesz w ten sposób dowiadywać się o nowych postach, polub stronę KREATUR.

 

Advertisements