Uciekinierzy z Hollywood

Przez kilka ostatnich lat po sieci krążą zdjęcia dwóch kreatur zdolnych wywoływać koszmary. Choć niektórzy pewnie powiedzą „słodziaki”. Wyglądają bardziej na rekwizyty z Hollywood niż realne zwierzęta. Oba są skorupiakami z rzędu równonogów (isopoda). Jeden to zmieniający płeć pasożyt ryb, a drugi to głębinowy padlinożerca, lubiący jazdę na gapę.

Gigantyczny równonóg głębinowy

Gigantyczny równonóg głębinowy
Expedition to the Deep Slope 2006, NOAA-OE [link]

.

Zacznijmy od pasożyta – Cymothoa exigua. Możesz go znaleść w pysku zakupionej w sklepie ryby, złowionej w Zatoce Kalifornijskiej. Choć dopiero od kilku lat robi karierę medialną, znany jest od XIX wieku. Na międzynarodową scenę wkroczył gdy jego uroczą mordkę znaleziono na targu rybnym w Wielkiej Brytanii.

Cymothoa exigua

Cymothoa exigua, dwa egzemplarze – samiec wpadł na kawę?
Źródło: project Noah [link – więcej zdjęć]

Cymothoa exigua 02

Cymothoa exigua, Autor: dr Nico Smit

.

Niewiele wiadomo o ich cyklu życiowym. Najprawdopodobniej larwy przyczepiają się do skrzeli pewnych gatunków ryb, gdzie dorastają – jako samce. Jeśli w sąsiedztwie nie znajdzie się jakaś samica, jeden z młodych dżentelmenów przechodzi dalsze zmiany i sam staje się samicą. Być może wtedy spółkuje z pozostałymi samcami, być może później – tak czy inaczej nowa samica wędruje do pyska gospodarza. Silnymi, haczykowatymi odnóżami przyczepia się do języka. Żywi się wysysaną z niego krwią i innymi płynami ustrojowymi. Język ryby powoli obumiera i odpada. Cymothoa nadal trzyma się mięśnia u podstawy języka i kontynuuje odżywianie. Pasożyt na tym etapie realnie zastępuję ofierze język – podobno ryba może nim poruszać i pomagać sobie w przytrzymywaniu pokarmu. Póki co nic nam nie wiadomo o tym, by jakiś inny pasożyt pełnił funkcję działającego organu swojej ofiary.

.

Ten mały potworek mierzy do 3 cm długości. Ale ma dużo większego kuzyna – gigantycznego, głębinowego równonoga.

Nieznany równonóg głębinowy

Rok 2010. Firma zajmująca się badaniem głębin oceanicznych, na potrzeby odwiertów, wysyła bezzałogową łódź podwodną – gdzieś w obszarze Zatoki Meksykańskiej. Na powierzchnię wraca ona z prawie 80-cio cm gapowiczem. Anonimowy technik robi mu zdjęcia i umieszcza na portalu Reddit, z pytaniem, czym ów stwór jest. Chociaż ten konkretny gatunek nie był nam wcześniej znany, szybko stało się jasne, że jest to jeden z gigantycznych (jak widać), padlinożernych równonogów. Znamy ich w tym momencie około 10 gatunków. Żyją na dnie oceanicznym, 2-3 km pod wodą. Przeczesują mroczne, muliste dno w poszukiwaniu zwłok zwierząt – ryb, skorupiaków, wielorybów, itd.

Bathynomus giganteus

Bathynomus giganteus, Deep Scope 2005 Exp., NOAA-OER

.

Powyższy egzemplarz jest póki co rekordzistą – inne gatunki, np. Bathynomus giganteus, mierzą około 40 cm. Ale i tak są największymi żyjącymi równonogami – lądowe odpowiedniki mają od 1 do 5 cm. Jest to przykład tzw. gigantyzmu głębinowego, którego dokładna przyczyna nie została jeszcze ustalona. Hipotezy mówią o wpływie ciśnienia na zwiększenie się rozmiaru komórek, a niskiej temperatury i braku pokarmu na spowolnienie metabolizmu – przez co kreatury żyją dłużej i mogą urosnąć większe.

I wiecie co? To coś jest pewnie jadalne – inne gatunki są serwowane w azjatyckich restauracjach, jak homary.

Bathynomus giganteus

Bathynomus giganteus
Autor: Damien du Toit, Flickr [link]

Bathynomus giganteus
Źródło: Wikipedia

Zarówno Cymothoa exigua jaki i Bathynomus giganteus mogą wyglądać znajomo. Są spokrewnione ze znanymi z naszych lasów, piwnic i podwórek stonogami. Nie, nie tymi bajkowymi gąsienicami z setką nóg. (Jakże zawiodłem się w dzieciństwie, gdy odkryłem, że to nie tak…) Przed eonami równonogi wyszły z mórz i oceanów, by zamieszkać w mrocznych, wilgotnych miejscach na lądzie. Są niewielkie i potrzebują do życia wilgoci – choć są też gatunki, które świetnie radzą sobie na pustyni.

Oniscus asellus – stonoga murowa
Źródło: Wikipedia

.

Galeria gigantycznych równonogów na Flickr: [link]

.

Źródła Cymothoa exigua:

Film BBC Nature’s Weirdest Events, sezon 1, odc. 1

Filmik PBS Nova na YouTube:

http://www.youtube.com/watch?v=327-bwMQI-Y&feature=player_embedded

Wikipedia (i artykuły naukowe w bibliografii):

http://en.wikipedia.org/wiki/Cymothoa_exigua

Źródła Bathynomus giganteus:

Monster-deep-Oil-workers-dredge-giant-cousin-woodlouse

Cthulhus-pet-giant-isopod-25-feet-found-attached-to-underwater-robot

. 

Podobał Ci się post? Kreatury są na Facebooku. Jeśli chcesz w ten sposób dowiadywać się o nowych postach, polub stronę KREATUR.

.

Reklamy